Полимерлеу ақауларын талдаймыз: металды нашар дайындаудан бастап камера ішіндегі қыздыру кестелерін бұзуға дейін.
Ұнтақты бояу кездейсоқ қабыршақтанбайды: әр ақаудың нақты себебі бар. Көбіне мәселе ұнтақтың өзінде емес, металдың қажетті температураға дейін қызбауында, беттің нашар дайындалуында немесе полимерлеу камерасының регламенттен тыс жұмыс істеуінде. Төменде брактың бес басты кінәлісін және олармен не істеу керегін талдаймыз.
Бұл мақалада: пештегі ауаның емес, дәл металдың температурасы неге маңызды; камерада суық аймақтар қайдан пайда болады; қыздырғыштардың ластануы мен әлсіз сору жабынды қалай бүлдіреді; химиядан кейінгі дымқыл бөлшек неге көпіршіктерге тікелей жол ашады; және рекламация пайызын азайту үшін дәл қазір нені тексеру керек.
1-себеп. Металл 180–200 °C-қа дейін қызбаған
Көптеген бояу учаскелерінің бастықтары камера ішіндегі датчиктің көрсеткішіне сүйенеді. Бірақ датчик металды емес, ауаны өлшейді. Ал полимерлеу металдың өзі 180–200 °C-қа дейін қызғанда ғана басталады.
Камерадағы ауа 210 °C көрсетіп тұрғанда, қалыңдығы 10 мм бөлшектің қабырғасы небәрі 160 °C жинауы мүмкін. Бояу сырттан балқи бастайды, ал іште әлі жоқ. Нәтижесі мынадай: жабын қалыпты көрінеді, бірақ алғашқы иілу немесе соққы кезінде қабат-қабат болып қабыршақтанады.
Осыдан ең жиі бұзылатын ереже туындайды: ұстау уақытын бөлшекті салған сәттен емес, металдың өзі қажетті температураны жинаған сәттен санайды. Массивті бөлшек алдымен бірнеше минут жылуды өзіне тартады, содан кейін ғана полимерлеу басталады.
Не істеу керек. Қабырға қалыңдығы 10 мм-ден асатын массивті бұйымдар қаңылтырдан жасалған жұқа қабырғалы бөлшектермен салыстырғанда 30–50% көп ұстау уақытын талап етеді. Нақты қызуды бақылаудың жалғыз жолы: бөлшекке тікелей бекітіліп, бүкіл қыздыру циклін тіркейтін термоиндикаторлы жапсырмалар немесе температура тіркегіштері (логгерлер). Онсыз сіз көзді жұмып жұмыс істейсіз.
| Қабырға қалыңдығы | 200 °C кезіндегі ең аз ұстау уақыты | Толық полимерленбеу қаупі |
|---|---|---|
| 2 мм-ге дейін | 15–20 минут | төмен |
| 3–6 мм | 25–30 минут | орташа |
| 7–10 мм | 35–45 минут | жоғары |
| 10 мм-ден жоғары | 50 минуттан | сыни |
2-себеп. Камерада суық аймақтар бар
Орташа температура дұрыс болса да, жабын бөлшек толық қызбаған жерде түлейді. Камера ішіндегі температураның рұқсат етілген ауытқуы ±5 °C-тан аспайды. Егер шашырау көбірек болса, ұстау уақыты дұрыс болса да біркелкі полимерлеуге қол жеткізе алмайсыз.
Суық аймақтар көбіне рециркуляция желдеткішінен пайда болады. Ластанған қалақша ыстық ауаны біркелкі айдауын тоқтатады да, камераның бір бөлігінде температура түседі. Сыртқы белгісі қарапайым: бір партияда кейбір бөлшектер жылтырайды, ал басқалары күңгірт болып шығады, ұнтақ бір болса да.
Не істеу керек. Тоқсанына бір рет камера ішіндегі нүктелер бойынша температура профилін логгерлермен түсіру және желдеткіш қалақшасын ластануға тексеру. Бұл қыздырудың біркелкі еместігін брак болғанға дейін анықтайды.
Егер пеш тұрақты түрде суық аймақтар берсе және шашырау ±5 °C-тан асса, себеп көбіне камераның құрылымында. Бүкіл көлем бойынша біркелкі қызуды ±2 °C дәлдікпен полимерлеу пештері ұстайды, ал ескі біркелкі емес пешті автоматика мен желдету торабын ауыстыратын жаңғырту құтқарады.
3-себеп. Ластанған ТЭН-дер мен әлсіз сору
Шөккен ұнтақ пен оның ыдырау өнімдерінің қабатымен жабылған қыздыру элементтері нашар жұмыс істейді және біркелкі емес қыздырады. Бірақ бұл мәселенің тек жартысы.
Қызған кезде ұнтақ ұшпалы органикалық қосылыстар бөледі. Егер сору жүйесі шамасы жетпесе немесе рециркуляция желдеткіші ластанса, бұл газдар камера ішінде қалады. Ашық реңктерде (ақ, кремді, сары) тән сарғыштық пайда болады. Клиент бұйымды қайтарады, ал сіз ақша мен беделден айырыласыз.
Тікелей қауіпсіздік қатері де бар. ТЭН-дерде ұнтақ қалдықтарының жиналуы өрттің нақты себебі. Әсіресе қыздыру температурасы жоғары ыстыққа төзімді бояулар үшін сыни, өйткені олар қарқындырақ ыдырайды.
Шынымен жұмыс істейтін регламент
- Апта сайын ТЭН-дерді көзбен қарап шығу және сору тартымын тексеру.
- Айына бір рет камераның ішкі қабырғаларын толық тазалау және рециркуляция желдеткішінің қалақшасын тексеру. Ластанған қалақша суық аймақтар береді, дәл сол жерде жабын түлейді.
- Тоқсанына бір рет камера ішіндегі нүктелер бойынша температура профилін логгерлермен өлшеу. Бұл қыздырудың біркелкі еместігін брак болғанға дейін анықтайды.
Полимерлеу пешіне күнделікті қызмет көрсетудің дайын тексеру парағын өтінім бойынша алуға болады: кесте мен тексеру нормалары бар файлды жібереміз.
4-себеп. Химиялық дайындаудан кейін бөлшек дымқыл болды
Жабынның адгезиясы ұнтақ түскенге дейінгі металдың күйіне байланысты. Бұл талқыланбайды, бұл физика.
Фосфаттау немесе хроматтаудан кейін бөлшек дымқыл. Егер оны бірден камераға салса, ұнтақ қабатының астындағы қалдық ылғал 200 °C кезінде буға айналады. Бу шығатын жол іздеп, жабынды іштен жыртады. Көпіршіктер, кратерлер, қабыршақтанулар пайда болады.
Шешім: ұнтақты жаққанға дейін 100–120 °C кезінде 15–20 минут алдын ала кептіру. CONTRAL CAB пештері алдын ала кептіру режимін қолдайды, бұл жабық қуыстары бар бөлшектер үшін әсіресе маңызды: құбырлы профильдер, қорапты секциялар, дәнекерленген жақтаулар. Жасырын қуыстардағы ылғал дәл осы кезеңде шығады.
5-себеп. Бет нашар майсыздандырылған
Дайындау бойынша екінші сценарий: бөлшек көзбен қарағанда таза, бірақ металда жұқа май қабыршағы қалған. Ұнтақ жатады, қызады, қалыпты көрінеді. Бірақ бояу мен металдың арасында байланыс жоқ, тек адгезия иллюзиясы.
Алдын ала майсыздандырусыз майды пеште күйдіру мүмкін емес. 200 °C кезінде май кокстеледі де, тосқауыл қабатын түзеді. Жабын бір апта немесе бір ай ұстайды, содан кейін кесек-кесек болып қабыршақтанады.
Дәл қазір тексеріңіз: майсыздандырудан кейін бөлшекке су тамшысын тамызыңыз. Егер су шарикке жиналса, бет дайын емес. Егер біркелкі қабықша болып жайылса, жұмыс істеуге болады.
Барлық кезеңдердің режимдерін, құм ағынының қысымынан бастап ванналар мен кептіру температурасына дейін, біз жеке талдауда жинадық: бояу алдында металды дайындау. Ал мәселе адгезияда болмаса, жалпы анықтағышты қараңыз: ұнтақты жабын ақаулары, кезеңдер бойынша талдаумен.
Ал дайын жабынды адгезияға ISO 2409 бойынша торлы кесікпен тексереді: бояуда кесіктер торын жасайды, скотчпен жабыстырады да жұлып алады. Егер шаршылар ұстап тұрса, адгезия қалыпты; егер скотчпен бірге көшсе, себепті беттің дайындалуынан немесе қыздыру режимінен іздейді.
Ұнтақты бояу ақауларының көпшілігін жабдықты ауыстырмай жоюға болады. Не дұрыс жүрмей жатқанын дәл диагностикалау керек: металл қызбайды, камера ластанған немесе беттің дайындалуы формалды түрде жасалған.
Бояу учаскелері бастықтарының жиі қоятын сұрақтары
Жабын жазық бөлшектерде неге ұстайды, ал дәнекерленген жіктерде қабыршақтанады?
Дәнекерленген жік: қақ, флюс және термиялық кернеулері бар кеуекті аймақ. Кәдімгі майсыздандыру бұл ластануларды кетірмейді. Бояу алдында жіктерді механикалық түрде тазарту немесе тот түрлендіргішімен өңдеу керек, әйтпесе осы аймақтағы жабынның адгезиясы нөлге тең болады.
Цикл уақытын қысқарту үшін камерадағы температураны арттыруға бола ма?
Болады, бірақ шегі бар. Ұнтақтардың көпшілігі 180–200 °C-қа есептелген. 220 °C және одан жоғары температурада артық қызу басталады: жабын сарғаяды, серпімділігін жоғалтады, сынғыш болады. Циклды температураны арттыру арқылы емес, бөлшектерді алдын ала қыздыру есебінен қысқартқан дұрыс.
Рециркуляция желдеткішінің нашар жұмыс істейтінін қалай білуге болады?
Басты белгі: бір партия бөлшектерде біркелкі емес жылтырлық. Кейбіреуі жылтырайды, басқалары күңгірт, ұнтақ бір болса да. Демек, камерада суық аймақтар бар. Қалақшаны ластануға тексеріп, температураны әртүрлі нүктелерде логгерлермен өлшеңіз.
Температура қалыпты болса да, ақ бөлшектер неге сарғаяды?
Ашық бояулардағы сарғыштық полимерлеу өнімдерінің камерадан шығарылмайтынының белгісі. Соруды тексеріңіз: жапқыш жабылып қалуы, сүзгі ластануы мүмкін. Сарғыштықты нақты ұнтақ үшін нормадан 10–15 °C жоғары артық қызу да береді.
Құйма және мырышталған бөлшектерде жабын неге қабыршақтанады?
Құйма мен ыстық мырыш қызған кезде кеуектерден және мырыш қабатынан газдар бөледі. Газ жаңа ұнтақ арқылы шығып, тесіктер мен ісіктер қалдырады. Мұндай бөлшектерді бояу алдында дегаздайды: газдар алдын ала шығуы үшін оларды полимерлеу температурасынан жоғары қыздырады, содан кейін ғана бояйды.
Ұнтақтың тым қалың қабаты қабыршақтануға әкелуі мүмкін бе?
Иә. Артық қалыңдық (ұнтақтардың көпшілігі үшін 100–120 мкм-ден жоғары) бойлай нашар қызады және ішкі кернеулер береді, соның салдарынан жабын жарылып, жиектерде опырылады. Қалыңдықты қалыңдық өлшегішпен бақылап, ұнтақ өндірушісі ұсынған диапазонда ұстайды.

